Năm 2010, Công ty Dây cáp điện Việt Nam đặt mục tiêu tăng kim ngạch xuất khẩu 10% so với năm 2009. Nhưng tính đến nay, mức kim ngạch xuất khẩu của Công ty chỉ bằng một nửa so với năm ngoái (năm 2009 đạt 7 triệu USD). Ông Nguyễn Lộc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Dây cáp điện Việt Nam nhận định, kim ngạch xuất khẩu của Công ty sẽ còn giảm nữa với những khó khăn trong thời gian tới. Trong khi đó, theo Bộ Công Thương, 74% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành dây điện và cáp điện thuộc về các công ty nước ngoài và công ty có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Như vậy, xem ra tình hình các doanh nghiệp xuất khẩu ngành dây điện và cáp điện Việt Nam hiện nay không dễ thở chút nào.
Thị trường ngày càng khó
Mỗi năm, các công ty trong nước sản xuất ra 500.000 tấn dây cáp điện nhưng chỉ 3% trong đó là xuất khẩu (số liệu của Hội Dây và Cáp điện TP.HCM). Ngoại trừ Công ty Dây cáp điện Việt Nam xuất khẩu nhiều sang Mỹ, còn lại thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước là ở châu Á (cụ thể là Lào, Campuchia).
Hơn nữa, năm tới Mỹ có thể bắt đầu áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng dây điện, cáp điện cộng thêm sự cạnh tranh giá tại Campuchia, Lào mỗi lúc một tăng cao sẽ trở thành những khó khăn lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Mỹ là thị trường tiềm năng đối với dây điện, cáp điện xuất khẩu nhưng các đơn hàng xuất phát từ đây rất ít vì sản phẩm của Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu chất lượng cao của Mỹ (dây cáp khi cháy không tạo khói, sợi dây phải mềm không tạo chất gây hại đối với con người). Trong khi, theo ông Lương Công Huỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Dây và Cáp điện TP.HCM, dây chuyền sản xuất của doanh nghiệp trong nước chỉ cao hơn Lào và Campuchia và sản phẩm dây cáp điện xuất sang đây mới đạt chất lượng trung bình. Còn đồng đã kéo sợi, nguyên liệu chính dùng trong sản xuất dây cáp điện, thường được xuất nhiều sang Đài Loan.
Thêm vào đó, thị trường Campuchia đang diễn ra sự cạnh tranh về giá với Thái Lan, Trung Quốc và Hàn Quốc. Giá dây cáp của các nước này thấp hơn 5% so với dây cáp của Việt Nam. Công ty Cáp - Nhựa Vĩnh Khánh cho biết đã ngừng xuất khẩu sang Campuchia từ năm 2008 vì lợi nhuận thấp. Công ty Địa ốc - Cáp điện Thịnh Phát trung bình mỗi năm xuất khẩu khoảng 5.000 tấn dây cáp nhưng sản lượng năm 2010 đã giảm còn khoảng 3.000-4.000 tấn vì không thể cạnh tranh với sản phẩm của Hàn Quốc tại Campuchia.
Vào trung tuần tháng 12 vừa qua, Công ty Dây đồng Việt Nam CFT đạt kim ngạch xuất khẩu 90 triệu USD, Công ty Dây và Cáp điện Tân Cường Thành đạt 30 triệu USD nhưng 2 công ty này chủ yếu xuất khẩu dây đồng sang Đài Loan theo dạng gia công nên lợi nhuận không cao.
Phó giám đốc một công ty không muốn nêu tên cho biết, mức giá xuất khẩu sang thị trường Campuchia cũng tương đương với giá tiêu thụ trong nước và lợi nhuận thu về rất nhỏ, có khi chỉ 1%. Chẳng hạn, Công ty này có doanh thu 2.000 tỉ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ khoảng 7 tỉ đồng. Và vị này nói rất nhiều doanh nghiệp xuất khẩu dây cáp điện trong nước cũng ở tình trạng tương tự. Công ty Dây cáp điện Việt Nam có doanh thu 2.000 tỉ đồng nhưng lợi nhuận chỉ đạt 50 tỉ đồng (khoảng 2,5%). Một số doanh nghiệp lớn khác lợi nhuận cũng chỉ dưới 5%.
Cản trở lớn nhất đối với việc xuất khẩu dây và cáp điện theo đại diện nhiều doanh nghiệp chính là nguyên liệu đồng (chiếm tới 80-90% trong sản xuất thành phẩm dây và cáp điện) đang tăng giá (trong năm 2010 tăng đến 25%) và đa phần là phải nhập khẩu.
Cơ cấu quá chênh lệch
Nhìn vào cơ cấu xuất khẩu dây điện và cáp điện mới thấy rõ phần lớn thị trường xuất khẩu đang thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam và trong tương lai sẽ không có nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam chen chân. Thị trường xuất khẩu dây điện và cáp điện từ Việt Nam chủ yếu ở châu Á với vị trí đầu là Nhật đạt kim ngạch 639,5 triệu USD, tiếp đến là Mỹ với 91,2 triệu USD.
Cơ cấu doanh nghiệp xuất khẩu dây điện và cáp điện Việt Nam chia thành 3 cấp rõ rệt. Đứng đầu là các doanh nghiệp nước ngoài chuyên sản xuất dây cáp ôtô (doanh nghiệp Việt Nam chưa thể sản xuất được mặt hàng này). Các doanh nghiệp này thường có công ty mẹ tại Mỹ, Nhật, Hàn Quốc đầu tư nhà máy sản xuất tại Việt Nam, mua nguyên liệu và tận dụng nguồn nhân công giá rẻ tại Việt Nam sản xuất và xuất khẩu sang công ty mẹ để cung cấp cho ngành công nghiệp trong nước họ. Một số công ty lớn của Nhật đang hoạt động tại Việt Nam là Furikawa, Sumitomo.
Đứng thứ 2 là các doanh nghiệp có một phần hoặc 100% vốn đầu tư nước ngoài đầu tư sản xuất dây cáp sử dụng trong các công trình xây dựng, gia dụng hoặc sản xuất nguyên liệu (đồng đã kéo sợi). Cấp này thường gồm các doanh nghiệp Hàn Quốc, Đài Loan hoặc Singapore. Ví dụ, Công ty Tai Sin của Singapore mua nguyên liệu tại Việt Nam để sản xuất loại dây cáp điện thông thường nhưng chỉ một số ít tiêu thụ tại Việt Nam, chủ yếu là xuất về cho công ty mẹ. Loại dây cáp này các doanh nghiệp Việt Nam có thể sản xuất được nhưng khó cạnh tranh vì chất lượng chưa cao. Các doanh nghiệp này chiếm gần 27% thị trường xuất khẩu.
Phần còn lại khoảng 3% thuộc về các doanh nghiệp trong nước xuất sang thị trường lân cận như Campuchia, Lào với sản phẩm giá rẻ, chất lượng không cao. Miền Nam thì có các doanh nghiệp lớn như Công ty Dây và Cáp điện Việt Nam, Công ty Dây và Cáp điện Tân Cường Thành, Công ty Cáp - Nhựa Vĩnh Khánh, Công ty Dây đồng Việt Nam CFT. Miền Bắc có Công ty Trần Phú, Công ty Hanaka. Tuy nhiên, số lượng được xuất sang 2 thị trường lân cận không nhiều.
Sản phẩm dây và cáp điện nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu là một số loại đặc biệt dùng trong lắp ráp tàu thủy, dùng chống cháy, sử dụng dưới hầm mỏ hoặc loại cao thế 110 kv; các loại còn lại trong nước tự sản xuất được. Vài năm trở lại đây, ngành dây và cáp điện được xếp vào nhóm 16 ngành có kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỉ USD. Hiện nay, ngành này có 200 doanh nghiệp tham gia và đa số 40 doanh nghiệp vừa và lớn trong đó là doanh nghiệp nước ngoài
Thị trường ngày càng khó
Mỗi năm, các công ty trong nước sản xuất ra 500.000 tấn dây cáp điện nhưng chỉ 3% trong đó là xuất khẩu (số liệu của Hội Dây và Cáp điện TP.HCM). Ngoại trừ Công ty Dây cáp điện Việt Nam xuất khẩu nhiều sang Mỹ, còn lại thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước là ở châu Á (cụ thể là Lào, Campuchia).
Hơn nữa, năm tới Mỹ có thể bắt đầu áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng dây điện, cáp điện cộng thêm sự cạnh tranh giá tại Campuchia, Lào mỗi lúc một tăng cao sẽ trở thành những khó khăn lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Mỹ là thị trường tiềm năng đối với dây điện, cáp điện xuất khẩu nhưng các đơn hàng xuất phát từ đây rất ít vì sản phẩm của Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu chất lượng cao của Mỹ (dây cáp khi cháy không tạo khói, sợi dây phải mềm không tạo chất gây hại đối với con người). Trong khi, theo ông Lương Công Huỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Dây và Cáp điện TP.HCM, dây chuyền sản xuất của doanh nghiệp trong nước chỉ cao hơn Lào và Campuchia và sản phẩm dây cáp điện xuất sang đây mới đạt chất lượng trung bình. Còn đồng đã kéo sợi, nguyên liệu chính dùng trong sản xuất dây cáp điện, thường được xuất nhiều sang Đài Loan.
Thêm vào đó, thị trường Campuchia đang diễn ra sự cạnh tranh về giá với Thái Lan, Trung Quốc và Hàn Quốc. Giá dây cáp của các nước này thấp hơn 5% so với dây cáp của Việt Nam. Công ty Cáp - Nhựa Vĩnh Khánh cho biết đã ngừng xuất khẩu sang Campuchia từ năm 2008 vì lợi nhuận thấp. Công ty Địa ốc - Cáp điện Thịnh Phát trung bình mỗi năm xuất khẩu khoảng 5.000 tấn dây cáp nhưng sản lượng năm 2010 đã giảm còn khoảng 3.000-4.000 tấn vì không thể cạnh tranh với sản phẩm của Hàn Quốc tại Campuchia.
Vào trung tuần tháng 12 vừa qua, Công ty Dây đồng Việt Nam CFT đạt kim ngạch xuất khẩu 90 triệu USD, Công ty Dây và Cáp điện Tân Cường Thành đạt 30 triệu USD nhưng 2 công ty này chủ yếu xuất khẩu dây đồng sang Đài Loan theo dạng gia công nên lợi nhuận không cao.
Phó giám đốc một công ty không muốn nêu tên cho biết, mức giá xuất khẩu sang thị trường Campuchia cũng tương đương với giá tiêu thụ trong nước và lợi nhuận thu về rất nhỏ, có khi chỉ 1%. Chẳng hạn, Công ty này có doanh thu 2.000 tỉ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ khoảng 7 tỉ đồng. Và vị này nói rất nhiều doanh nghiệp xuất khẩu dây cáp điện trong nước cũng ở tình trạng tương tự. Công ty Dây cáp điện Việt Nam có doanh thu 2.000 tỉ đồng nhưng lợi nhuận chỉ đạt 50 tỉ đồng (khoảng 2,5%). Một số doanh nghiệp lớn khác lợi nhuận cũng chỉ dưới 5%.
Cản trở lớn nhất đối với việc xuất khẩu dây và cáp điện theo đại diện nhiều doanh nghiệp chính là nguyên liệu đồng (chiếm tới 80-90% trong sản xuất thành phẩm dây và cáp điện) đang tăng giá (trong năm 2010 tăng đến 25%) và đa phần là phải nhập khẩu.
Cơ cấu quá chênh lệch
Nhìn vào cơ cấu xuất khẩu dây điện và cáp điện mới thấy rõ phần lớn thị trường xuất khẩu đang thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam và trong tương lai sẽ không có nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam chen chân. Thị trường xuất khẩu dây điện và cáp điện từ Việt Nam chủ yếu ở châu Á với vị trí đầu là Nhật đạt kim ngạch 639,5 triệu USD, tiếp đến là Mỹ với 91,2 triệu USD.
Cơ cấu doanh nghiệp xuất khẩu dây điện và cáp điện Việt Nam chia thành 3 cấp rõ rệt. Đứng đầu là các doanh nghiệp nước ngoài chuyên sản xuất dây cáp ôtô (doanh nghiệp Việt Nam chưa thể sản xuất được mặt hàng này). Các doanh nghiệp này thường có công ty mẹ tại Mỹ, Nhật, Hàn Quốc đầu tư nhà máy sản xuất tại Việt Nam, mua nguyên liệu và tận dụng nguồn nhân công giá rẻ tại Việt Nam sản xuất và xuất khẩu sang công ty mẹ để cung cấp cho ngành công nghiệp trong nước họ. Một số công ty lớn của Nhật đang hoạt động tại Việt Nam là Furikawa, Sumitomo.
Đứng thứ 2 là các doanh nghiệp có một phần hoặc 100% vốn đầu tư nước ngoài đầu tư sản xuất dây cáp sử dụng trong các công trình xây dựng, gia dụng hoặc sản xuất nguyên liệu (đồng đã kéo sợi). Cấp này thường gồm các doanh nghiệp Hàn Quốc, Đài Loan hoặc Singapore. Ví dụ, Công ty Tai Sin của Singapore mua nguyên liệu tại Việt Nam để sản xuất loại dây cáp điện thông thường nhưng chỉ một số ít tiêu thụ tại Việt Nam, chủ yếu là xuất về cho công ty mẹ. Loại dây cáp này các doanh nghiệp Việt Nam có thể sản xuất được nhưng khó cạnh tranh vì chất lượng chưa cao. Các doanh nghiệp này chiếm gần 27% thị trường xuất khẩu.
Phần còn lại khoảng 3% thuộc về các doanh nghiệp trong nước xuất sang thị trường lân cận như Campuchia, Lào với sản phẩm giá rẻ, chất lượng không cao. Miền Nam thì có các doanh nghiệp lớn như Công ty Dây và Cáp điện Việt Nam, Công ty Dây và Cáp điện Tân Cường Thành, Công ty Cáp - Nhựa Vĩnh Khánh, Công ty Dây đồng Việt Nam CFT. Miền Bắc có Công ty Trần Phú, Công ty Hanaka. Tuy nhiên, số lượng được xuất sang 2 thị trường lân cận không nhiều.
Sản phẩm dây và cáp điện nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu là một số loại đặc biệt dùng trong lắp ráp tàu thủy, dùng chống cháy, sử dụng dưới hầm mỏ hoặc loại cao thế 110 kv; các loại còn lại trong nước tự sản xuất được. Vài năm trở lại đây, ngành dây và cáp điện được xếp vào nhóm 16 ngành có kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỉ USD. Hiện nay, ngành này có 200 doanh nghiệp tham gia và đa số 40 doanh nghiệp vừa và lớn trong đó là doanh nghiệp nước ngoài
NCĐT